و اگر به وسيلهء موميا و روغن بنفشه به عطسه آيد ، فايده بيند . و بدان ! كه دردسر كلاهخودى اگر انگيزه‌اش گرمى هم باشد ، هرگاه بسيار پاييد به مزاج سردى تبديل شود . و نيز بدان ! اگر سردرد كلاهخودى مزمن باشد ، حتما بايد داروى بسيار گرمىبخش و تحليل‌برنده استعمال كنى ؛ و اگر به وسيلهء قرصهاى « كوكب » و « شليثا » و « داروى مشك » و همانند آنها عطسه كند خوب است . بايد اين داروهاى به بينى كشيدنى را در شير زنى شيرده حل كنند - و به ويژه اگر در حالت شدت درد و بىخوابى زياد - به بينى بيمار كشند تا عطسه كند ، بسيار مفيد است . داغ‌گذارى ، قطع شريان ، رگ‌زنى شريان ، زدن رگ پيشانى همان است كه در سردرد كهنه تجويز مىشود . غذاى بيمار بايد بخارآور نباشد و نبايد اگر گرمى دارد حتى عدس با روغن بادام و سوپ سبزى بخورد . اما اگر سرمازده است زيانى ندارد كه سوپ سبزيها را بخورد . زيرا بيمار كمتر بخار دارد . در داروهاى پاشيدنى ، بايد كمى تخدير هم باشد و بايد دقت كنى كه داروها تحليل‌برنده باشند . پاشيدنيهايى از قبيل : افيون ، خون سياوشان ، زعفران را استعمال كن و اگر نياز به تخدير كردن بود از اين گيجگاه تا آن گيجگاه بيمار را با صمغ بينداى ! و اگر پيشانى بيمار را با زعفران و مازو و قرصهاى كوكب بمالى مفيد است . علاوه بر اين به اقرابادين و جدول داروهاى ساده مراجعت كن ! فصل بيست و نهم سردرد نيمه‌اى ( شقيقه ) مىگوييم : شقيقه دردى است كه يكى از اطراف دوگانهء سر به درد آيد و سر را به هيجان مىآورد . جالينوس عقيده دارد كه اين درد از پردهء وسطى است . شايد سببش از داخل كاسهء سر باشد . و شايد از آبشامهء پوشش كاسهء سر باشد و اكثرا اين درد در ماهيچه‌هاى گيجگاه پديد آيد . اگر از خارج كاسهء سر است درد به حدى مىرسد كه بيمار تحمل دست زدن را بدان ندارد كه در اين حالت مواد به وسيلهء وريد يا شريان خارجى به جاى درد رسيده‌اند . اگر علت از خود مغز و پرده‌هايش باشد ، اكثر مواد دردآور از راه درزها بالا رفته‌اند ، و ممكن است سبب بخارهايى باشد كه از كليهء تن يا از اندامى كه در طرف نيمهء دردمند است آمده باشد . سردرد نيمه‌اى اكثرا نوبتى است و اكثرا سببش خلط است . در سردرد نيمه‌اى تنها طرف دردمند سوء مزاج ويژه به خود ندارد . اگر سردرد نيمه‌اى از خلط است بايد بدانيم كه خلط گرم است يا سرد ، و اگر از باد و بخار است بايد معلوم شود كه تو علامت اينها را ياد گرفته‌اى !